ظرفیت‌های فراوان دیمکاری در کشاورزی کشور به هدر می‌رود

دسته بندی: اخبار کشاورزی

تنها 7 درصد محصولات کشاورزی در کشور ما از زمین‌های دیم بدست می‌آید.

ظرفیت‌های فراوان دیمکاری در کشاورزی کشور به هدر می‌رود
در حالی که بخش زیادی از زمین‌های کشور به صورت دیم است و می‌تواند نقش موثری در تولید محصولات کشاوری به ویژه محصولاتی با نیاز آبی کم داشته باشد اما تنها 7 درصد محصولات کشاورزی در کشور ما از زمین‌های دیم بدست می‌آید در حالی که در کشورها ی دیگر این رقم 70 درصد است.
دیمکاری می‌تواند سهم بسیار زیادی در تولید محصولات کشاورزی، تامین غذا و بویژه تولید گندم کشور داشته باشد، سطح زیرکشت گندم کشور حدود 6.41 میلیون هکتار است که 37.42 درصد آن آبی و 62.58 درصد دیمکاری است اما از حدود 13 میلیون تن گندم تولیدی کشور 64.77 درصد آن از کشت آبی و 35.23 درصد از کشت دیم بدست می‌آید.
با توجه به میزان بارندگی کشور که حدود یک سوم میانگین جهانی است ‌و سطح زیادی از زمین‌های کشور به کشت دیم اختصاص دارد کشور چاره‌‌ای جز این ندارد که راههای افزایش راندومان در دیمکاری را مد نظر داشته باشد.
در حالی که در کشورهای پیشرفته 70 درصد غذای مورد نیاز مردم از طریق دیمکاری بدست می‌آید اما در کشور ما این میزان تنها 7 درصد است.
اجبار به تولید غذا از طریق کشت آبی هزینه‌های زیادی را به کشور تحمیل می‌کند، که تجهیز به سیستم‌های آبیاری بارانی، زیاد شدن علفهای هرز، افزایش هزینه‌های کاشت، داشت و برداشت و به نوعی افزایش قیمت تمام شده محصول از آن جمله است.
اگرچه قصد مقایسه میزان تولید گندم دیم و آبی را نداریم زیرا به دلیل مزیت‌هایی که در کشت آبی وجوددارد بالا بودن عملکرد و راندومان طبیعی است اما معتقدیم با توجه به گستردگی سطح زیر کشت زمین‌های دیم، و کم بودن بارش در کشور می‌‌توان بخش زیادی از محصولات کشاورزی به‌ویژه گندم و جو و حبوبات کشور را که نیاز آبی کمتری دارند از این طریق بدست آورد.
نکات مهم وریزی در دیمکاری است که رعایت آنها می‌تواند تاثیر مطلوبی در افزایش راندمان داشته باشد و اگرچه همه کارشناسان به آن اذعان دارند اما هیچوقت این مسائل از سوی کشاورزان به مرحله اجرا درنیامده است.
اکثر بهره‌برداران کشاورزی بیسواد یا کم سواد هستند که شاید پیگیری روش‌های سنتی را به مطالعه و بررسی ترجیح می‌دهند و در این میان مروجان بخش کشاورزی هم که حلقه واسط بین کارشناسان و مراجع تحقیقی و پژوهشی با کشاورزان باید باشند بسیار کند عمل می‌کنند و حلقه مفقوده در این بخش بوده‌اند، بنابراین نتیجه آن شده که روش‌های دیمکاری بدون تغییر و با تاکید به کشاورزی سنتی ادامه یابد.
دردیمکاری کشور ما هنوز گاوآهن‌های برگرداندار که خاک زمین را برگردانده و زمینه را برای تبخیر یا از دست رفتن آب آماده می‌کند روشی معمول است و استفاده از دستگاه‌های مخصوص دیمکاری و بدون شخم که باعث حفظ رطوبت خاک می‌شود جایی ندارد.
وزارت جهاد کشاوزری در مورد تجهیز و نوسازی ادوات کشاورزی از برنامه‌های چهارم و پنجم عقب است و قرار بود 15 هزار تراکتور و ادوات کشاورزی فرسوده جایگزین شود که هنوز عملی نشده است.
با توجه به کوهستانی بودن کشورمان بیشتر زمین‌های دیم شیب‌دار هستند و شخم موافق شیب باعث از دست رفتن آب ‌های بارندگی و فرسایش خاک می‌‌شود اما شخم عمود بر شیب در کشور ما به دلیل نبودن تراکتورهای مجهز و نیز عدم آگاهی کشاورزان جایی ندارد و بخش زیادی از نزولات آسمانی بدون اینکه جذب خاک و یا گیاه شود به صورت راواناب از دسترس خارج شده و فرسایش را هم افزایش می‌دهد.
نبودن واریته‌های متنوع و مناسب دیمکاری از یک سو و مهمتر از همه عدم آگاهی کشاورزان به کشت رقم مناسب با شرایط منطقه باعث کاهش عملکرد به میزان قابل توجهی می‌شود.
همچنین نبودن آزمایشگاه‌های کافی و مجهز خاک،‌به نحوی که کشاورزی بتواند با توجه به نیاز خاک کود استفاده کنند نیز در کاهش عملکرد بی‌تاثیر نبوده است.
زمان کشت که یکی از فاکتورهای مهم در دیمکاری است همچنان به روش سنتی ادامه دارد و طبق قانون بهره‌وری کشاورزی قرار بود که هواشناسی بخش کشاورزی راه‌اندازی شود و هفتگی سه ساعت صداو سیما تنها برنامه‌های کشاورزی پخش کند که کامل اجرا نمی‌شود.
به هر حال زمین‌های دیم کشور ظرفیت ‌ مناسبی برای تولید محصولات کشاورزی و بویژه تولید گندم و جو دارد که در صورت برنامه‌ ریزی مناسب و کار کارشناسی می‌تواند بخش زیادی از نیاز غذایی کشور را برطرف کند اما سالانه شاهد هستیم که بسیاری از این کشاورزان حتی میزان بذری را که می‌کارند برداشت نمی‌کنند.

خبرگزاری فارس – 20/8/90