6 نوع کود فسفر بالا


دسته بندی: تغذیه گیاه
6 نوع کود فسفر بالا

این مقاله به بررسی کامل «کود فسفر بالا» می‌پردازد: اهمیت عنصر فسفر در رشد و کیفیت گیاهان، علائم کمبود، زمان‌های مناسب مصرف، معرفی انواع رایج کودهای فسفردار (SSP, MAP, DAP، آمونیوم پلی‌فسفات، سنگ فسفات) و نکات کاربردی برای انتخاب و استفاده صحیح. خواندن این مطلب به شما کمک می‌کند تا با تشخیص به‌موقع کمبود فسفر و انتخاب کود مناسب، عملکرد و کیفیت محصول را بهبود بخشید.

  1. کود فسفر بالا چیست؟
  2. خواص فسفر برای گیاه
  3. ویژگی‌های کود فسفر بالا
  4. چه زمانی باید کود فسفر بالا بخرید؟ علائم کمبود فسفر
  5. انواع کود فسفر بالا

کود فسفر بالا چیست؟

کودهای فسفر بالا یکی از مهم‌ترین کودهای مورد نیاز باغبانان و کشاورزان هستند، زیرا عنصر فسفر همراه با نیتروژن و پتاسیم از عناصر ضروری (ماکرو) گیاه به شمار می‌آید. گیاهان در طول دوره رشد تا گل‌دهی و میوه‌دهی به مقادیر مناسبی از فسفر نیاز دارند و کمبود آن می‌تواند عملکرد و کیفیت محصول را به شدت کاهش دهد. در این مطلب علاوه بر توضیح نقش فسفر، علائم کمبود، زمان و نحوه مصرف، انواع رایج کودهای فسفر بالا معرفی و نکات کاربردی برای انتخاب مناسب ارائه می‌شود.

خواص فسفر برای گیاه

عنصر فسفر در گیاه چندین نقش کلیدی ایفا می‌کند که اهمیت خرید و استفاده صحیح از کود فسفردار را مشخص می‌سازد:

  • ساخت ماده ژنتیکی: فسفر در تشکیل DNA و RNA نقش دارد که به‌طور غیرمستقیم در ساخت پروتئین‌ها و هورمون‌ها مؤثر است.
  • تولید انرژی: در تولید مولکول‌های حامل انرژی مانند ATP دخالت دارد؛ بنابراین کمبود فسفر می‌تواند انرژی زیستی گیاه را کاهش دهد.
  • افزایش مقاومت: باعث مقاوم‌سازی گیاه در برابر دماهای بسیار پایین یا بالا می‌شود.
  • پشتیبانی از فرایندهای بیوشیمیایی: برای بسیاری از واکنش‌های آنزیمی و رشد نرمال ضروری است.
  • بهبود کیفیت محصول: بر عطر و کیفیت میوه‌ها و محصول نهایی تأثیر مثبت دارد.
  • تحریک ریشه‌زایی: رشد و توسعه ریشه‌ها را تقویت می‌کند که به جذب بهتر آب و عناصر دیگر کمک می‌نماید.

ویژگی‌های کود فسفر بالا

کودهای فسفردار عمدتاً به هدف تأمین فسفر برای رشد بهتر گیاه عرضه می‌شوند و ویژگی‌های زیر را دارند:

  • تحریک رشد و بلوغ: به افزایش رشد نباتی، جوانه‌زنی بذر و گل‌دهی کمک می‌کنند.
  • افزایش استحکام گیاه: قدرت ساقه، شاخه و برگ را بالا برده و از شکنندگی جلوگیری می‌کنند.
  • بهبود مقاومت به بیماری‌ها: گیاه با فسفر کافی کمتر دچار برخی بیماری‌ها و آفات می‌شود.
  • ارتقاء کیفیت محصولات: اندازه، طعم و ماندگاری میوه و محصول بهبود پیدا می‌کند.
  • کاربرد عمومی: بسیاری از کودهای فسفردار برای طیف وسیعی از درختان و گیاهان مناسب‌اند، اما دوز و زمان مصرف متفاوت است.

چه زمانی باید کود فسفر بالا بخرید؟ علائم کمبود فسفر

علائم کمبود فسفر ممکن است شبیه کمبود سایر عناصر ماکرو باشد، اما برخی نشانه‌ها اختصاصی‌ترند و با مشاهده آن‌ها باید هرچه سریع‌تر اقدام به تأمین فسفر نمود:

  • تغییر رنگ برگ‌های قدیمی: برگ‌های پیرتر اغلب به رنگ سبز تیره، قهوه‌ای یا با ته‌رنگ‌های بنفش و برنز درمی‌آیند.
  • کاهش رشد برگ‌ها: برگ‌ها کوچک‌تر و ناقص رشد می‌کنند.
  • تأخیر در رشد ریشه: در نتیجه کاهش جذب آب و عناصر دیگر، رشد کلی گیاه کند می‌شود.
  • لکه‌ها و نکروز: در موارد شدید، لکه‌های قهوه‌ای و نکروز روی برگ‌ها ظاهر می‌شود.
  • کاهش تولید و کیفیت میوه: اندازه و باردهی کاهش یافته و کیفیت محصول پایین می‌آید.

انواع کود فسفر بالا

کودهای فسفر بالا به‌صورت مایع یا جامد تولید می‌شوند، اما نمونه‌های متداول و کاربردی که در کشاورزی جهانی و بازار داخلی رایج‌اند عبارت‌اند از:

SSP — سوپر فسفات ساده

سوپر فسفات ساده معمولاً حدود 8.8٪ فسفر به شکل گرانولی دارد و حاوی گوگرد و کلسیم نیز می‌باشد. برای بسیاری از سیستم‌های زراعی قابل استفاده است اما نسبت به انواع دیگر درصد فسفر کمتری دارد.

MAP — مونو آمونیوم فسفات

MAP تقریباً 22٪ فسفر دارد و همراه با نیتروژن، گوگرد و کلسیم عرضه می‌شود. این کود به‌صورت گرانولی و با pH حدود 4.7 است؛ بنابراین در خاک‌های خیلی اسیدی مناسب نیست. بهترین زمان مصرف معمولاً در فصل‌های بهار و پاییز است.

DAP — دی‌آمونیوم فسفات

DAP دارای حدود 20.2٪ فسفر است و به‌همراه نیتروژن و گوگرد در کشاورزی کاربرد وسیعی دارد. این نوع کود در زمان‌های کاشت، پیش از کاشت و موقع پنجه‌زنی غلات بسیار متداول است.

آمونیوم پلی‌فسفات

کودهای آمونیوم پلی‌فسفات معمولاً پس از حل شدن در آب قابل استفاده‌اند و نمونه‌های مایع آن برای تغذیه از طریق آبیاری یا محلول‌پاشی مناسب هستند؛ درصد فسفر آن‌ها متغیر است و اغلب نزدیک به 15٪ گزارش می‌شود.

سنگ فسفات

بخش عمده فسفات جهان از رسوبات سنگ فسفات استخراج می‌شود. استفاده مستقیم از سنگ فسفات زمینی در خاک معمولاً کمتر توصیه می‌شود به‌دلیل غلظت پایین، اثربخشی محدود و هزینه حمل و کاربری پایین در بسیاری از شرایط کشاورزی.

نکات کاربردی درباره انتخاب و مصرف

- قبل از خرید یا مصرف، آزمایش خاک انجام دهید تا نیاز واقعی فسفر و pH مشخص شود. - دوز و زمان مصرف را بر اساس نوع کود (DAP، MAP، SSP و غیره) و مرحله رشد گیاه تنظیم کنید. - در خاک‌های سرد یا بسیار اسیدی، جذب فسفر محدود است؛ با اصلاح pH و مدیریت رطوبت می‌توان اثربخشی را افزایش داد.

6 نوع کود فسفر بالا


محصولات مرتبط

جدیدترین نوشته ها