خلاصه: دستگاههای «سمپاش فوگر» یا مهپاش، روشهای مؤثر برای پخش یکنواخت سموم و مواد ضدعفونی در فضاهای باز و بسته هستند. این دستگاهها در دو گروه اصلی «فوگر گرم» و «فوگر سرد» عرضه میشوند و با تولید ذرات بسیار ریز (تا حدود 30–50 میکرون) باعث اشباع سطح و افزایش اثربخشی سمپاشی و ضدعفونی میگردند. انتخاب نوع مناسب براساس نوع ماده، اندازه فضا و نیازهای بهداشتی اهمیت بالایی دارد. در ادامه انواع، مزایا، کاربردها و نکات عملیاتی و ایمنی مرتبط با فوگرها بررسی شده است.
دستگاه «سمپاش فوگر» یا «مهپاش» ابزاری است برای تولید و پخش محلولهای شیمیایی یا ضدعفونی در قالب ذرات بسیار ریز و معلق در هوا. این روش به دلیل توزیع یکنواخت و عدم باقیماندن قطرات بزرگ روی سطوح، در کشاورزی، گلخانهها، صنایع غذایی، دامپروری و فضاهای بسته بهعنوان یک راهکار کارآمد شناخته میشود. فوگرها قادرند هم مواد محلول و هم برخی فرمولاسیونهای پودری یا امولسیون را بسته به طراحی دستگاه پخش کنند.
برای حصول بهترین نتیجه، انتخاب قطره مناسب، میزان دز و نحوه تهویه پس از سمپاشی باید با توجه به نوع ماده و شرایط محیطی تعیین شود؛ اشتباه در دُز یا انتخاب نوع فوگر میتواند اثربخشی را کاهش دهد یا خطرات سلامتی ایجاد کند.
انواع دستگاه سمپاش فوگر
بهطور کلی فوگرها در دو دسته اصلی تقسیم میشوند: فوگر حرارتی گرم (Thermal Fogger) و فوگر حرارتی سرد (Cold Fogger). هر کدام مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارند و باید بر اساس هدف عملیات و محیط مورد استفاده انتخاب گردند.
فوگر حرارتی گرم (Thermal Fogger)
فوگر گرم با استفاده از حرارت بالا و ایجاد جریان گاز، مهی متشکل از ذرات ریز تولید میکند. این نوع برای فضای باز و محیطهای وسیع مناسبتر است و معمولاً قطرات تا حدود 50 میکرون تولید میکند که برای پوشش محیطهای بزرگ و نفوذ در پوشش گیاهی مطلوب است.
از فوگرهای گرم برای دفع آفات مقاوم و کنترل بیماریها در باغات، مزارع و فضاهای باز صنعتی استفاده میشود؛ همچنین در مواردی که نیاز به حرکت و انتقال سریع مه در فضاهای باز باشد، عملکرد مناسبی ارائه میدهند.
فوگر حرارتی سرد (Cold Fogger)
فوگرهای سرد بدون افزایش دمای محیط، مه بسیار ریزی با قطرات کوچک (معمولاً تا حدود 30 میکرون) تولید میکنند. این ویژگی آنها را برای محیطهای حساس به دما مانند مرغداریها، گلخانهها و برخی خطوط تولید مواد غذایی ایدهآل میسازد زیرا تغییر دمای محیط را به همراه ندارند.
ذرات کوچکتر باعث میشوند محلول ضدعفونی یا سم بیشتر معلق بماند و نفوذ به گوشهها و منافذ بهتر انجام شود؛ این امر در کنترل عفونتها و قارچکشی نقش مؤثری دارد.
هنگام استفاده از فوگر سرد در فضاهای بسته، حتماً دستورالعمل سازنده برای دز و زمان ماندگاری را رعایت کنید و بعد از اتمام عملیات تهویه مناسب را انجام دهید تا باقیمانده مواد روی محصولات یا حیوانات کاهش یابد.
مزایای دستگاه سمپاش فوگر
فوگرها چندین مزیت مهم دارند که آنها را به گزینهای مناسب برای مصارف حرفهای تبدیل میکند:
پخش و توزیع یکنواخت: تولید ذرات ریز باعث میشود محلولها سطح بیشتری را پوشش دهند و نقاطی از مقاومت در برابر سموم کمتر شکل بگیرد.
سرعت و بازده بالا: در زمان کوتاه میتوان حجم زیادی از فضا را تحت پوشش قرار داد که برای عملیاتهای صنعتی و گسترده اقتصادی است.
قابلیت حمل و نقل آسان: بسیاری از مدلها سبک و پرتابل طراحی شدهاند و برای عملیاتهای متحرک مناسباند.
تناسب با انواع فرمولاسیون: قابلیت استفاده از محلولهای مختلف و برخی فرمولاسیونهای پودری یا امولسیون (بسته به مدل)
قیمت مناسب نسبت به کارایی: با توجه به کاهش مصرف سم و افزایش اثربخشی، هزینه نهایی بهینهتر میشود.
توجه داشته باشید که هرچه قطرات ریزتر باشند، مدت زمان معلق ماندن در هوا بیشتر و تبخیر سریعتر رخ میدهد که میتواند در برخی موارد باعث کاهش مقدار ماده موثر رسیده به سطوح شود؛ لذا تنظیم مناسب قطره و دُز ضروری است.
کاربردهای عملی
فوگرها در حوزههای متنوعی کاربرد دارند که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
ضدعفونی دامداریها و مرغداریها: کنترل انتشار بیماریها و پیشگیری از همهگیریهای ویروسی.
سمپاشی انبارها و سیلوها: حفاظت از محصولات ذخیرهشده در برابر آفات و حشرات موذی.
گلخانهها و فضای تولید گیاهی: کنترل آفات، قارچکُشی و جلوگیری از شیوع بیماریها بدون تغییر دمای محیط (ویژه فوگر سرد).
محیطهای صنعتی و خدماتی: ضدعفونی فضاهای تولیدی، بستهبندی و انتقال، و کاهش آلودگی میکروبی.
نکات انتخاب، نگهداری و ایمنی
برای استفاده ایمن و اثربخش از سمپاشهای فوگر به نکات زیر توجه کنید:
انتخاب نوع فوگر بر اساس کاربرد: فضای بسته و حساس → فوگر سرد؛ فضای باز و نیاز به پوشش گسترده → فوگر گرم.
مطابقت سم یا ضدعفونیکننده با دستگاه: از مواد توصیهشده توسط سازنده استفاده کنید و از بهکارگیری فرمولاسیونهای نامناسب خودداری کنید.
تعیین دُز مناسب: دُز و زمان تماس را مطابق دستورالعمل محصول شیمیایی و شرایط محیطی تنظیم نمایید.
تهویه پس از عملیات: پس از سمپاشی در فضاهای بسته زمان کافی برای تهویه فراهم کنید تا باقیمانده مادة معلق کاهش یابد.
نگهداری و سرویس دورهای: فیلترها، نازلها و پمپها را بر اساس دستور سازنده بازدید و تعویض کنید تا توزیع یکنواخت حفظ شود.
استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (PPE): دستکش، ماسک تنفسی مناسب و عینک حفاظتی در طول آمادهسازی و اجرای عملیات ضروری است.
انتخاب یک مدل مناسب با ظرفیت مخزن متناسب و قابلیت تنظیم اندازه ذرات، باعث کاهش مصرف سم و بهبود کیفیت پوشش میشود. قبل از خرید، مشخصات فنی مانند اندازه قطرات، نرخ دبی و سازگاری با انواع مواد را بررسی کنید.
بازار بزرگ کشاورزی ایران ابزاری قدرتمند در زمینه بازاریابی و فروش برای تولید کنندگان محترم و
نمایشگاهی دائمی و در دسترس برای کشاورزان عزیز می باشد . هدف ما از ابتدا تا کنون ایجاد فضایی امن و
ارائه خدمات تجاری و برقراری ارتباطی بدون واسطه بین تولید کننده و مصرف کننده ، در کمترین زمان و با
کمترین هزینه بوده است .