نوار تیپ یا نوار آبیاری قطره ای چیست؟


دسته بندی: آبیاری
نوار تیپ یا نوار آبیاری قطره ای چیست؟

  1. 1- معرفی سیستم آبیاری تیپ
  2. 2- مزایای استفاده از نوار آبیاری تیپ
  3. 3- محدودیت در استفاده از نوار تیپ
  4. 4- انواع اتصالات نوار
  5. 5- کاربردهای نوار تیپ
  6. 6- انواع نوار آبیاری

1- معرفی سیستم آبیاری تیپ

سیستم آبیاری تیپ شامل ایستگاه پمپاژ، لوله‌های اصلی و فرعی، شیرآلات، اتصالات و نوارهای آبیاری تیپ می‌باشد. هدف این سیستم تأمین آبیاری دقیق و یکنواخت برای ردیف‌های زراعی با حداقل مصرف آب است. برای حصول به آبیاری مطلوب با نوارهای تیپ، فشار کاری مناسب معمولاً حدود 1 اتمسفر (1 بار) در نظر گرفته می‌شود که توسط ایستگاه پمپاژ تأمین و تنظیم می‌شود.

نقش ایستگاه پمپاژ و فیلترها

ایستگاه پمپاژ علاوه بر تأمین فشار لازم برای گردش آب در سطح مزرعه و تخلیه یکنواخت از سوراخ‌های نوار تیپ، وظیفه جلوگیری از ورود ذرات ریز و معلق به شبکه را دارد. این مهم با نصب یکی یا چند مرحله فیلتر بلافاصله پس از ایستگاه پمپاژ انجام می‌شود تا از گرفتگی قطره‌چکان‌ها جلوگیری شده و یکنواختی خروجی آب حفظ شود.

در صورت نصب مخزن کود و تجهیزات کوددهی در ایستگاه پمپاژ، امکان انجام کوددهی از طریق نوار تیپ وجود دارد؛ البته طراحی و هماهنگی تزریق کود باید توسط کارشناس انجام شود تا از رسوب و خورندگی جلوگیری شود.

قطر لوله‌های اصلی و فرعی تابع مساحت مزرعه و جریان لازم بوده و در طراحی سیستم با در نظر گرفتن افت فشار تعیین می‌شود. این لوله‌ها معمولاً از پلی‌اتیلن یا لی‌فلت با قطرهای مناسب انتخاب می‌شوند تا سازگاری و انعطاف لازم در نصب فراهم آید.

2- مزایای استفاده از نوار آبیاری تیپ

استفاده از نوار تیپ مزایای متعددی دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • صرفه‌جویی در مصرف آب و امکان افزایش سطح زیرکشت با همان منابع آبی.
  • نصب سریع و آسان و حمل و نقل راحت نوار تیپ به دلیل وزن کم.
  • قابلیت اجرا روی سطح خاک، زیر خاک یا بصورت آویزان، متناسب با نوع کشت.
  • به دلیل جنس نوار، چسبیدگی جلبک‌ها و رسوبات معدنی به آن کاهش یافته است.
  • در اراضی ناهموار به آسانی قابل ریسه شدن می‌باشد.
  • کاهش فرسایش خاک و رشد علف‌های هرز در فضای بین ردیف‌ها.
  • افزایش یکنواختی توزیع آب در طول ردیف‌ها.
  • نیاز به فشار و انرژی کمتر نسبت به روش‌های آبیاری تحت فشار دیگر.

3- محدودیت در استفاده از نوار تیپ

با وجود مزایا، نوار تیپ محدودیت‌هایی نیز دارد که پیش‌بینی و مدیریت آن‌ها برای عملکرد مناسب ضروری است:

  • لزوم استفاده از فیلتر مناسب برای جلوگیری از گرفتگی سوراخ‌ها و قطره‌چکان‌ها.
  • امکان کج شدن یا زاویه‌دار شدن نوار در زمان نصب یا در اثر عوامل محیطی.
  • محدودیت استفاده از نوارهای درزدار در شیب‌های بیش از 2% به دلیل مشکلات جریان و یکنواختی.
  • نیاز به هزینه‌های اولیه برای تأمین ایستگاه پمپاژ و فیلترها.
  • لزوم رعایت روش‌های نصب متناسب با شرایط محیطی مانند وزش باد شدید، برف، تگرگ و خطر یخبندان.

4- انواع اتصالات نوار

نوار تیپ را می‌توان با استفاده از انواع اتصالات به شبکه آبیاری متصل نمود. برخی اتصالات رایج عبارت‌اند از: اتصالات تیپ به لوله 16 میلی‌متری، اتصالات نوار به لی‌فلت و اتصالات تیپ به تیپ. برای نصب و اتصال نوار معمولاً نیازی به واشر یا نوار تفلون نیست و اتصال در هنگام نصب ساده و سریع انجام می‌شود.

5- کاربردهای نوار تیپ

نوارهای آبیاری برای انواع محصولات کشاورزی متراکم و ردیفی (مانند گل‌کلم، کاهو، فلفل، پنبه) و برخی محصولات زراعی (گندم، ذرت، لوبیا) مناسب هستند. نوار آبیاری به قدری به گیاه نزدیک است که آب از طریق نفوذ سطحی به منطقه توسعه ریشه می‌رسد و موجب استفاده بهینه از آب می‌شود.

سیستم آبیاری نواری برای مرطوب کردن ناحیه کوچکی از سطح خاک با عمق کم طراحی شده است و برای گلخانه‌ها و مزارعی که نیاز به آبیاری دقیق دارند نیز کاربرد دارد.

6- انواع نوار آبیاری

نوارهای آبیاری در روش‌های مختلف سطحی و زیرسطحی و برای گیاهان گوناگون، در ضخامت‌ها و فاصله‌های قطره‌چکان متنوع تولید می‌شوند. متداول‌ترین انواع نوار تیپ شامل نوارهای با ضخامت‌های 175 و 200 میکرون و فاصله‌های قطره‌چکان 10، 20 و 30 سانتی‌متر هستند.

نوار پلاک‌دار

نوار پلاک‌دار در فواصل معین دارای پلاک‌هایی با آبدهی معمولاً 1.2، 1.6 و 2 لیتر در ساعت است. ضخامت این نوارها معمولاً بین 150 تا 200 میکرون بوده و فشار کاری توصیه‌شده بین 0.8 تا 1 بار است.

نوار درزدار (بغل‌دوز)نوار

درزدار فاقد قطره‌چکان مستقل است؛ اما در کناره آن مسیر زیگزاگی وجود دارد که فشار آب در این مسیر شکسته شده و آب از درزها خارج می‌شود تا به پای گیاه برسد. این نوع نوار عمدتاً در شرایط خاص و با طراحی مناسب استفاده می‌شود.

نوار تیپ یا نوار آبیاری قطره ای چیست؟


محصولات مرتبط

جدیدترین نوشته ها