در حال
جستجو...
لوله گالوانیزه چیست؟ انواع و 6 مزیت
چکیده: لوله گالوانیزه، نوعی لوله فولادی است که با پوشش فلز روی (Zn) محافظت میشود تا مقاومت آن در برابر خوردگی و زنگزدگی افزایش یابد. این لولهها به دو روش اصلی گالوانیزاسیون گرم و گالوانیزاسیون سرد تولید میشوند و در صنایع آب، کشاورزی، ساختمانسازی و تاسیسات دریایی کاربرد گستردهای دارند. در این مطلب ساختار، روشهای تولید، ابعاد، کاربردها و مزایا و معایب این مقاطع مطرح و نکات اجرایی و نگهداری مرتبط ذکر شده است.
- لوله گالوانیزه چیست؟
- لولههای گالوانیزه چگونه تولید میشوند؟
- تفاوت گالوانیزه گرم و سرد
- انواع از نظر روش تولید (درزدار و بدون درز)
- ابعاد لولههای گالوانیزه
- کاربردهای لوله گالوانیزه
- مزایا و معایب
- جمعبندی
لوله گالوانیزه چیست؟
لوله گالوانیزه به لولههای فولادی اطلاق میشود که سطح آنها با یک لایه از فلز روی (Zn) پوشانده شده است. این پوشش از طریق فرآیند گالوانیزاسیون ایجاد میگردد و هدف اصلی آن افزایش مقاومت لوله در برابر خوردگی و زنگزدگی است. از آنجا که فولاد بدون حفاظت در معرض رطوبت و مواد شیمیایی سریعاً دچار پوسیدگی میشود، استفاده از لولههای گالوانیزه در محیطهای خورنده یا مرطوب اهمیت بالایی دارد.
لولههای گالوانیزه چگونه تولید میشوند؟
تولید لولههای گالوانیزه عمدتاً به دو روش انجام میشود: گالوانیزاسیون سرد و گالوانیزاسیون گرم. انتخاب روش تولید بر کیفیت پوشش، ضخامت لایه روی و در نتیجه تحمل در برابر خوردگی تأثیر مستقیم دارد.
گالوانیزاسیون سرد
در روش سرد، نمکهای روی در یک محلول آبی الکترولیز میشوند و لایهای نازک و یکنواخت روی سطح قطعه رسوب میکند. این روش در دماهای پایین اجرا میشود و پوشش حاصل معمولاً براق و یکدست است؛ اما ضخامت پوشش نسبتاً کم است و مقاومت مکانیکی و خوردگی آن از نوع گرم کمتر است. به همین دلیل این روش برای قطعات رزوهدار، پیچ و مهره، برخی قطعات خودروسازی و کاربردهای داخلی که فشار خوردگی کم است مناسبتر است.
گالوانیزاسیون گرم
در روش گرم قطعات ابتدا از آلودگیها، گریس و زنگ زدگی پاکسازی میشوند؛ معمولاً با اسیدشویی (پیکینگ) و شستوشوی کامل. سپس قطعه وارد محلول فلاکس شده و در ادامه به حمام روی مذاب وارد میشود تا پوشش ضخیمتری از روی بر سطح آن ایجاد گردد. پس از خروج از حمام، با هوای فشرده مقدار اضافی روی گرفته و قطعات خنک میشوند. پوشش گالوانیزه گرم معمولاً ضخیمتر و مقاومتر در برابر خوردگی است و برای کاربردهای بیرونی و محیطهای خورنده توصیه میشود.
تفاوت لوله گالوانیزه گرم و سرد
تفاوت اصلی بین دو روش در ضخامت و دوام پوشش است. گالوانیزاسیون گرم پوششی ضخیمتر و مقاومتر ایجاد میکند که برای محیطهای کورروزیو مناسبتر است؛ اما هزینه تولید آن معمولاً بالاتر است. گالوانیزاسیون سرد پوشش یکدستتری ارائه میدهد و از نظر زیستمحیطی در مواردی کمخطرتر است اما مقاومت خوردگی و مقاومت مکانیکی پوشش کمتر است.
انواع لوله گالوانیزه از نظر ساخت
علاوه بر روش پوششدهی، لولههای گالوانیزه از منظر ساخت به دو گروه کلی تقسیم میشوند: درزدار و بدون درز (مانیسمان).
لوله گالوانیزه درزدار
در تولید لولههای درزدار میتوان از ورق گالوانیزه فرمدهیشده استفاده کرد یا ابتدا ورق فولادی را به لوله تبدیل کرده و سپس عملیات گالوانیزه انجام گیرد. این نوع لولهها معمولاً هزینه کمتری دارند و در پروژههای عمومی و ساختمانی کاربرد وسیع پیدا کردهاند.
لوله گالوانیزه بدون درز
لولههای بانیدرز یا مانیسمان از شمش فولادی ساخته میشوند و در طول خود هیچ درز جوشکاری ندارند؛ این ویژگی باعث میشود در شرایط فشار و دما و کاربردهای حساس، عملکرد بهتری داشته باشند. سپس این لولهها نیز میتوانند با فرآیند گالوانیزه محافظت شوند.
ابعاد لولههای گالوانیزه
ابعاد و مشخصات متداول لولههای گالوانیزه شامل ضخامت، سایز و طول استاندارد است که بسته به کارخانه و استانداردهای ملی/بینالمللی میتواند متفاوت باشد. یک بازه رایج بهصورت زیر است:
| مشخصه | بازه رایج |
|---|---|
| ضخامت | 2 تا 8 میلیمتر |
| سایز (قطر اسمی) | نیماینچ تا 48 اینچ |
| طول | حدود 6 متر (معمول) |
کاربرد لولههای گالوانیزه
مهمترین کاربردهای لوله گالوانیزه عبارتاند از: انتقال سیالات در تاسیسات شهری و صنعتی، استفاده در تصفیهخانهها و سیستمهای تهویه، آبیاری در کشاورزی، لولهکشی ساختمانها، کاربردهای سازهای در عمران و برخی تاسیسات دریایی. انتخاب این نوع لوله معمولاً در جایی توصیه میشود که بهداشت و مقاومت در برابر خوردگی اهمیت دارند.
مزایا و معایب لوله گالوانیزه
همانند هر فناوری دیگر، لولههای گالوانیزه نقاط قوت و محدودیتهایی دارند که در انتخاب و نگهداری باید مورد توجه قرار گیرد.
مزایا
- طول عمر بالا و مقاومت خوب در برابر ضربه و سایش.
- معمولاً نیاز به رنگآمیزی سطحی ندارد، چون پوشش روی خود محافظ است.
- قابلیت جوشکاری و اجرا بدون افت کیفیت در بسیاری از موارد.
- در مقایسه با برخی روشهای دیگر ضدخوردگی، نسبتاً اقتصادی است.
- نصب و حمل و نقل آسان و کاربرد گسترده در پروژههای عمرانی.
معایب
- خوردگی داخلی در بلندمدت: اگر پوشش داخلی آسیب ببیند یا تهنشینی وجود داشته باشد، خوردگی داخلی و نشتی محتمل است.
- هزینه اولیه نسبت به لوله فولادی بدون پوشش بیشتر است، هرچند در طولانیمدت باعث صرفهجویی میشود.
- در صورت خوردگی پوشش، احتمال آلودگی آب (تغییر رنگ و ورود یونهای فلزی) وجود دارد؛ بنابراین برای آب شرب باید شرایط نگهداری و عمر مفید در نظر گرفته شود.
قیمت لوله گالوانیزه
جمعبندی
لولههای گالوانیزه با ایجاد پوشش فلز روی بر سطح فولاد، راهکاری عملی برای افزایش مقاومت در برابر خوردگی ارائه میدهند. انتخاب بین گالوانیزاسیون گرم یا سرد و نیز بین لوله درزدار یا بدون درز بستگی به شرایط محیطی، الزامات مکانیکی و اقتصادی پروژه دارد. با رعایت روشهای مناسب نصب، پوششدهی مجدد مناطق آسیبدیده و بازرسیهای دورهای میتوان طول عمر و کارایی این لولهها را بهینه کرد.
منبع: اطلاعات جمعبندیشده از منابع صنعتی و مقالات فنی پیرامون Galvanized Pipes.
توئیتر
فیس بوک
لینکدین
