تجهیزات صنعتی مورد استفاده در دامداری
دامداری صنعتی مجموعهای از روشهای علمی و سازمانیافته برای نگهداری و پرورش دام است که با افزایش تعداد دامها نیاز به رعایت نکات بهداشتی، تأمین تجهیزات مناسب و مدیریت تغذیهای دقیق بیشتر میشود. این مقاله به معرفی دستهبندی تجهیزات (تجهیزات دستی، دستگاهها و ماشینآلات، تجهیزات دامپزشکی)، نکات کلیدی در انتخاب و بهرهبرداری از آنها و پرسشهای متداول مرتبط میپردازد تا راهاندازی و مدیریت یک واحد دامپروری صنعتی برای شما آسانتر و سودآورتر شود.
تجهیزات دستی
تجهیزات دستی شامل ابزار و لوازم پایهای است که در امور روزمره دامداری کاربرد دارد؛ از جمله البسه حفاظتی کارکنان (چکمه، دستکش، ماسک)، ابزار ساده مانند قیچی، انبردست، بیل، چهارشاخ، طناب، سطل، چراغقوه، الک و باسکول و ترازو. این اقلام پایهای در ارتقای بهداشت و سهولت کار کارکنان نقش مهمی دارند.
آبخوری
تأمین آب سالم و کافی برای دامها ضروری است. از آبخوریها در دو مدل دستی و اتوماتیک استفاده میشود تا آبرسانی کامل و بهداشتی فراهم گردد.
آخور
آخور باید به گونهای طراحی شود که دام بتواند بهراحتی سر و گردن خود را حرکت دهد و از هدررفت علوفه جلوگیری شود. جنس و ارتفاع آخور باید متناسب با نوع دام در نظر گرفته شود.
فرغون
فرغونها در اندازههای مختلف تولید میشوند؛ در دامداریها معمولاً از فرغونهای بزرگ (ظرفیت حدود 100 لیتر و بالاتر) و گاهی دوچرخ استفاده میشود تا حمل و نقل علوفه و کود آسانتر شود.
دستگاهها و ماشینآلات مربوطه
در دامداریهای صنعتی، دستگاهها و ماشینآلات بخش عمدهای از عملیات را پوشش میدهند؛ از آمادهسازی خوراک تا شیردوشی و بستهبندی علوفه. انتخاب درست ماشینآلات براساس اندازه واحد و تعداد دامها اهمیت فراوانی دارد.
آسیاب
آسیاب برای خردکردن مواد اولیه، کاهش اندازه ذرات، تسهیل افزودن مکملها و حمل و نقل آسانتر علوفه استفاده میشود. آسیاب مناسب کیفیت خوراک و هضم دام را بهبود میبخشد.
منبع ذخیره آب
واحدهای دامداری به مخازن ذخیره آب نیاز دارند؛ مخازن بهصورت افقی یا عمودی و حتی دفنشده کاربرد دارند. ظرفیت و کیفیت مخزن باید متناسب با مصرف روزانه و استانداردهای بهداشتی انتخاب شود.
شیر نوش
شیر نوش برای تغذیهٔ بچهدستههایی که شیر مادر دریافت نمیکنند یا در برنامه تغذیهشان شیرخشک وجود دارد، کاربرد دارد و در انواع دستی و اتوماتیک تولید میشود.
دستگاه پشمچین
در مزرعههای کوچک از قیچی و در واحدهای بزرگ از دستگاههای پشمچینی برقی استفاده میشود. پشمچینی علاوه بر درآمدزایی به کاهش استرس دام، بهبود رشد و جلوگیری از جذب حشرات کمک میکند.
لوازم گرمایشی و سرمایشی
تجهیزات گرمایشی و سرمایشی شامل هیترهای گازی و برقی، وسایل گرمایشی تابشی و خنککنندهها هستند که برای حفظ دمای مناسب در سولهها و جایگاهها ضروریاند. انتخاب سیستم مناسب به شرایط اقلیمی و نوع دام بستگی دارد.
تجهیزات تهویه هوا
استفاده از فن و سیستمهای تهویه برای جابهجایی هوای تازه، حذف رطوبت و خروج هوای آلوده مهم است. تهویه مناسب از بروز بیماریها و استرس گرمایی جلوگیری میکند.
موتورپمپ
موتورپمپ نقش محوری در تأمین آب، شیردوشی، شستوشوی تجهیزات و انتقال سیالات دارد. انتخاب پمپ مناسب براساس دبی، فشار و فاصله انتقال از ملاحظات اساسی است.
تأسیسات اطفا حریق
بهدلیل وجود علوفه خشک و مواد قابل اشتعال، داشتن تجهیزات و مسیرهای اطفا حریق مناسب در دامداریها ضروری است تا از گسترش سریع آتش جلوگیری شود.
دستگاههای سمپاش
سمپاشها برای توزیع یکنواخت مواد بهداشتی و کنترلی علیه آفات استفاده میشوند و در انواع دستی و اتوماتیک موجودند؛ در زمان استفاده باید دقت شود غلظت و پراکنش مناسب باشد تا آسیبی به دام وارد نشود.
دستگاه شیردوش
دستگاههای شیردوش صنعتی با استفاده از پمپ خلأ، سرعت و کیفیت شیردوشی را افزایش میدهند، استرس دام را کاهش میدهند و آلودگی را کم میکنند. انتخاب پمپ بر اساس دبی و فاصله انتقال شیر انجام میشود.
آسیاب و میکسر
آسیاب و میکسر برای خرد و مخلوطکردن دانهها و مواد خوراکی (مانند سویا و ذرت) استفاده میشود و در تهیه خوراک همگن و مغذی نقشی حیاتی دارد.
ماشین بیلر
ماشین بیلر برای بستهبندی و فشردهسازی علوفه کاربرد دارد و فضای نگهداری را بهینه میکند و حملونقل علوفه را سادهتر میسازد.
تجهیزات دامپزشکی
تجهیزات دامپزشکی برای پیشگیری و درمان بیماریها و حفظ سلامت بار دام بهصورت اضطراری و روزمره ضروریاند. وجود این وسایل در انتظار رسیدن دامپزشک یا انجام اقدامات اولیه نجاتبخش است.
دماسنج
دماسنجها برای تشخیص تب و کنترل دمای بدن دام و همچنین تنظیم دمای محیط نگهداری مورد استفادهاند و پایش منظم دما به تشخیص زودهنگام بیماریها کمک میکند.
مواد ضدعفونیکننده
ضدعفونیکنندهها در پاکسازی سالنها، تجهیزات شیردوشی، مخازن، خودروهای حمل و انبارها بهکار میروند و یکی از ارکان حفظ بهداشت صنعتی در دامداریها هستند.
دارو
داروها براساس تشخیص دامپزشک برای درمان بیماریهای مختلف استفاده میشوند. وجود سرنگ و سوزن برای تزریقات و انجام اقدامات پزشکی اولیه ضروری است.
قرص خوران
ابزار قرص خوران برای خوراندن قرص به دام طراحی شده و کمک میکند دارو بهراحتی و بدون استرس وارد دستگاه گوارش دام شود.
مکملهای غذایی
مکملها شامل مواد معدنی و ترکیباتی مانند پودر صدف، دیکلسیم فسفات، نمک و آنتیبیوتیکها هستند که برای رشد بهتر و تقویت سیستم ایمنی دامها مورد استفاده قرار میگیرند.
پنس شمارهزن و شماره گوش
این ابزارها برای شناسنامهدار کردن دامها به کار میروند و مدیریت و پیگیری سلامت و تولید هر رأس دام را تسهیل میکنند.
سوالات متداول تجهیزات صنعت دامداری
تجهیزات اولیه شامل آبخوری، آخور، ابزار دستی (فرغون، بیل)، دستگاه شیردوش، آسیاب و منبع ذخیره آب میباشند. بسته به مقیاس واحد، دستگاههای پشمچینی، سیستمهای تهویه، سمپاش و تجهیزات گرمایشی/سرمایشی نیز ضروری میشوند.
موتورپمپ در انتقال آب، عملیات شیردوشی، شستوشوی تجهیزات و جابهجایی سیالات کاربرد دارد و بدون آن مدیریت آبرسانی و فرآیندهای مکانیزه دشوار خواهد بود.
بهبود بهداشت شامل استفاده از لباس و کفش حفاظتی، ضدعفونی منظم تجهیزات و فضاها، کنترل آفات با سمپاشها و داشتن تجهیزات پزشکی اولیه مانند دماسنج و داروهاست.
دستگاه شیردوش صنعتی سرعت و کیفیت دوشیدن را افزایش میدهد، استرس دام را کاهش میدهد و از آلودگی شیر جلوگیری میکند؛ برای دامداریهای بزرگ استفاده از این دستگاه تقریباً ضروری است.
در حال
جستجو...
توئیتر
فیس بوک
لینکدین
