انواع پمپ آب کشاورزی | معرفی 5 نوع پمپ کشاورزی

آنچه باید درباره پمپ کشاورزی بدانید

پمپ آب کشاورزی دستگاهی است که با اعمال نیرو، آب را از منابعی مانند مخزن آب، رودخانه، چشمه یا چاه به زمین زراعی منتقل می‌کند. این دستگاه با افزایش فشار سیال و ایجاد جریان قادر است آب را در برابر نیروی جاذبه جابه‌جا کند. ساختار پمپ‌ها معمولاً از فلزات مقاوم مثل فولاد ضدزنگ یا آلیاژهای سخت است تا در شرایط کاری سنگین دوام داشته باشند. برای انتخاب مناسب‌ترین پمپ باید معیارهایی مانند منبع آب، فاصله و ارتفاع پمپاژ، مقدار ذرات معلق در آب، و نیاز توان (اسب‌بخار) را بررسی کنید.

انواع پمپ آب کشاورزی بر اساس روش پمپاژ

پمپ‌های کشاورزی معمولاً بر اساس روش پمپاژ به دو گروه کلی تقسیم می‌شوند: پمپ‌های دینامیکی و پمپ‌های معمولی (جابجایی مثبت). پمپ‌های دینامیکی مناسب مقیاس‌های بزرگ و انتقال در مسافت بلند هستند و از پروانه‌های چرخان برای افزایش فشار استفاده می‌کنند. پمپ‌های جابجایی مثبت با تغییر حجم داخل محفظه، آب را مکش و سپس رانش می‌کنند و در سیستم‌های بسته کاربرد دارند.

پمپ آب کشاورزی دینامیکی

این پمپ‌ها کارایی و انعطاف بالا دارند و برای آبیاری وسعت‌های زیاد مناسب‌اند. پمپ‌های سانتریفیوژ زیرمجموعه مهمی از پمپ‌های دینامیکی محسوب می‌شوند که می‌توانند حتی با آب‌های تا حدی شن‌دار یا شور کار کنند؛ در این موارد استفاده از فیلتر یا صافی توصیه می‌شود.

پمپ آب کشاورزی معمولی (جابجایی مثبت)

این نوع با تغییر حجم محفظه عملکرد دارد؛ کاهش حجم منجر به افزایش فشار و مکش می‌شود و افزایش حجم باعث افت فشار می‌گردد. برای شرایطی که نیاز به فشار ثابت و جریان قابل پیش‌بینی است، انواع جابجایی مثبت می‌توانند مناسب باشند.

انواع پمپ آب کشاورزی بر اساس نحوه نصب

نصب پمپ بر اساس شرایط منبع آب متفاوت است. انتخاب نوع نصب مناسب نقش مهمی در بهره‌وری، هزینه نگهداری و دسترسی به پمپ دارد.

پمپ آب کشاورزی سطحی

این پمپ‌ها در سطح زمین و بالاتر از منبع آب نصب می‌شوند و معمولاً برای انتقال از سدها یا مخازن سطحی به شبکه آبیاری استفاده می‌شوند. دسترسی آسان برای سرویس و نگهداری از مزایای این نوع است.

پمپ آب کشاورزی زیرآب

این پمپ‌ها زیر سطح آب نصب می‌شوند تا آب را مستقیم از منبع به نقطه ذخیره یا شبکه منتقل کنند. برای منابع عمیق یا موقعیت‌هایی که دسترسی سطحی محدود است، مناسب‌اند.

انواع پمپ آب کشاورزی بر اساس نحوه عملکرد

این دسته‌بندی از پراهمیت‌ترین تقسیم‌بندی‌ها برای انتخاب پمپ است. در ادامه رایج‌ترین انواع بر اساس عملکرد معرفی شده‌اند:

پمپ گریز از مرکز سطحی

پمپ‌های سانتریفیوژ برای منابع سطحی یا آب‌های زیرزمینی کم‌عمق مناسب‌اند. نمونه‌های افقی نگهداری آسان‌تری دارند اما برای پمپاژهای خیلی سنگین مناسب نیستند. نمونه‌های عمودی پروانه را همیشه زیر آب نگه می‌دارند و ممکن است نیاز به نگهداری بیشتری در بخش یاتاقان‌ها داشته باشند.

پمپ توربینی

پمپ توربینی معمولاً زیرآب نصب می‌شود و برای چاه‌ها، دریاچه‌ها و برکه‌ها مناسب است. نصب باید تراز عمودی و فونداسیون مناسب داشته باشد تا عملکرد و دوام تامین شود.

پمپ شناور

نوعی پمپ گریز از مرکز است که به یک شناور یا سازه متصل می‌شود و بیشتر برای منابع کم‌عمق یا سطحی کاربرد دارد. معمولاً با برق کار می‌کند و نصب ساده‌تری دارد.

پمپ پروانه‌ای

زمانی استفاده می‌شود که سر (هد) پایین و سرعت جریان بالا مورد نیاز باشد. قابل نصب به‌صورت افقی روی تریلر یا عمودی روی سکوی پمپاژ متحرک است.

پمپ دیزلی (موتوری)

پمپ‌های دیزلی به زیرگروه‌هایی چون گازوئیلی، بنزینی و گازسوز تقسیم می‌شوند و از نظر اندازه به موتور کوچک و بزرگ تفکیک می‌گردند. این پمپ‌ها در جاهایی که دسترسی به برق محدود است کاربرد دارند و می‌توانند خروجی تا چند اینچ داشته باشند.

مزایا و معایب پمپ‌های گریز از مرکز

پمپ‌های گریز از مرکز به‌عنوان متداول‌ترین نوع در آبیاری، نقاط قوت و محدودیت‌هایی دارند که در انتخاب باید در نظر گرفته شوند.

• طراحی ساده و کم احتمال نشتی.
• قیمت مناسب و راندمان بالا در شرایط استاندارد.
• اتلاف انرژی پایین و نویز کم در کارکرد معمول.
• این پمپ‌ها در یک محدوده فشار مشخص کارایی بهینه دارند؛ تغییر قابل توجه ویسکوزیته سیال می‌تواند جریان را کاهش دهد.
• وجود ذرات آهن یا ذرات ساینده در آب ممکن است منجر به خوردگی یا فرسایش پره‌ها شود؛ استفاده از فیلتر و نگهداری منظم ضروری است.

سوالات متداول

اگر پروانه پمپ از کار بیفتد چه باید کرد؟

ابتدا پمپ را از سیستم جدا و باز کنید، داخل پمپ و محفظه پروانه را تمیز کنید. اگر لبه‌های پروانه دچار خوردگی یا آسیب شده باشند، پروانه را تعویض کنید. نگهداری دوره‌ای و استفاده از فیلتر ورودی می‌تواند از بروز این مشکل جلوگیری کند.

چرا پمپ آب را پمپاژ نمی‌کند؟

شایع‌ترین علت وجود هوا در لوله‌ها یا پمپ است. برای رفع، پمپ و مسیر لوله‌ها را از آب پر کنید تا هوا خارج شود. علاوه بر این، خرابی سوئیچ‌ها، شیرها یا برق‌رسانی نیز باید بررسی گردد.

اگر فشار آب برای آبیاری مناسب نیست چه کنیم؟

ابتدا مطمئن شوید تجهیزاتی مانند تابلو برق و ولتاژ تامین برق درست عمل می‌کنند. در صورت نیاز به افزایش فشار، ممکن است تعویض با پمپ قوی‌تر یا نصب بوستر پمپ لازم باشد. انتخاب پمپ باید بر اساس نیاز فشار (هد) و دبی مورد انتظار انجام شود.

کدام پمپ قوی‌ترین است؟

پمپ‌های سانتریفیوژ با مشخصات فشار قوی می‌توانند توان‌های بالا تا حدود 50 اسب بخار یا بیشتر ارائه دهند، اما انتخاب «قوی‌ترین» همیشه بهترین راه نیست؛ باید پمپ متناسب با نیاز (دبی، هد، شرایط آب) انتخاب شود تا هزینه و مصرف انرژی بهینه بماند.

لیست قیمت پمپ آب کشاورزی