در حال
جستجو...
کود هیومیک اسید
خلاصه: هیومیک اسید یک ماده آلی تیره رنگ با منشا گیاهی و خاکی است که بهبود ساختار خاک، افزایش نگهداری آب، افزایش جذب عناصر غذایی و تقویت مقاومت گیاه در برابر تنشها را فراهم میکند. این مقاله معرفی کامل هیومیک اسید، زمانها و روشهای مصرف، انواع فیزیکی و ترکیبی، اثرات بر بافت خاک، مقادیر پیشنهادی مصرف و نکات کاربردی و ایمنی را بهصورت کاربردی و مرتب ارائه میدهد.
- هیومیک اسید چیست؟
- بهترین زمان مصرف هیومیک اسید
- عناصر سازنده هیومیک اسید
- مقدار و نحوه مصرف اسید هیومیک
- انواع کود هیومیک از نظر شکل فیزیکی
- انواع کود هیومیک از نظر ترکیبات
- کاربرد اسید هیومیک در کشاورزی
- اثرات هیومیک اسید بر بافت خاک
- قیمت و نحوه خرید
- نکات مهم در مصرف کود هیومیک اسید
هیومیک اسید چیست؟
کود هیومیک اسید (Humic Acid) یک ماده آلی تیره رنگ و با خواص فعال است که از تجزیه بقایای گیاهی و مواد آلی خاکی بهدست میآید. این ماده به عنوان یکی از اجزای اصلی مواد آلی خاک، در بهبود ساختار فیزیکی و شیمیایی خاک نقش دارد: افزایش تخلخل، افزایش نفوذپذیری، افزایش ظرفیت نگهداری آب و بهبود تبادل کاتیونی. کاربرد مناسب هیومیک اسید میتواند جذب عناصر غذایی را افزایش دهد، کیفیت و مقاومت گیاه را ارتقاء دهد و نیاز به کودهای شیمیایی را کاهش دهد.
اثر همافزایی: ترکیب هیومیک اسید با مدیریتی مناسب کودهای پایه میتواند بازدهی جذب عناصر مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم را افزایش دهد و مصرف کود شیمیایی را کاهش دهد.
بهترین زمان مصرف هیومیک اسید
با توجه به غیرسمی بودن هیومیک اسید، میتوان آن را در زمانهای مختلف بهکار برد، اما برای مدیریت اقتصادی و اثرگذاری بهتر، «زمانهای طلایی» توصیه میشوند که بسته به نوع محصول متفاوت است.
برای درختان
بهترین زمانها شامل مرحله قبل از خروج از خواب زمستانی (ابتدای فصل رشد) و مرحله تشکیل میوه است. استفاده در ابتدای فصل باعث افزایش فعالیت ریشه و جذب عناصر ضروری میشود و در زمان تشکیل میوه، به افزایش اندازه و کیفیت محصول کمک میکند.
برای پسته
در باغات پسته معمولاً سه نوبت توصیه میشود: ابتدای بهار همراه با آب استارت، زمان ارزنیشدن خوشهها و مرحله پر شدن مغز. در صورت امکان تنها یک نوبت، نوبت اول (اوایل فصل بهار) اولویت دارد.
برای گیاهان زراعی
اغلب دو نوبت پیشنهاد میشود: مرحله شروع رشد (زمان کاشت یا نهالکاری) و پس از برداشت (پاییز) برای بازیابی مواد آلی خاک. برنامه دقیق بستگی به نوع محصول، تاریخ کاشت و شرایط اقلیمی دارد.
برای برنج و گندم
برنج: سه مرحله—بذرمال قبل از کاشت در خزانه و پس از انتقال نشاء، زمان ساقهدهی و قبل از خوشهدهی. گندم: معمولاً سه مرحله—زمان کاشت، شروع گلدهی و زمان تشکیل دانه (مرحله رشد فعال گیاه).
برای گیاهان آپارتمانی
میتوان هیومیک اسید را هنگام جابهجایی گلدان، رشد و پاجوشزدن استفاده کرد. برای برخی گونهها هر دو هفته یکبار مناسب است؛ اما برخی گیاهان حساساند و مصرف بیش از حد موجب ضعیف شدن میشود؛ در این موارد مشاوره با کارشناس توصیه میشود.
توصیه عملی: همیشه پیش از اجرا، وضعیت خاک را ارزیابی کنید (تست بافت و آنالیز مواد مغذی) تا نوبت و میزان مصرف را بهینه تعیین کنید.
عناصر سازنده هیومیک اسید
مواد هیومیکی عمدتاً شامل سه گروه اصلی هستند: هیومیک اسید، فولویک اسید و هیومین. هر گروه درصدهای متفاوتی از عناصر نظیر کربن، اکسیژن، هیدروژن، نیتروژن و گوگرد دارد که در جدول زیر خلاصه شده است.
| گروه | کربن (%) | اکسیژن (%) | هیدروژن (%) | نیتروژن (%) | گوگرد (%) |
|---|---|---|---|---|---|
| هیومیک اسید | 37.2 – 75.8 | 7.9 – 56.6 | 1.6 – 11.7 | 0.5 – 10.5 | 0.1 – 8.3 |
| فولویک اسید | 35.1 – 75.7 | 16.9 – 55.8 | 0.4 – 7.9 | 0.5 – 8.2 | 0.1 – 3.6 |
| هیومین | 48.3 – 61.6 | 28.8 – 45.1 | 7.3 – 14.2 | 2.9 – 6.0 | 0.1 – 0.9 |
مقدار و نحوه مصرف اسید هیومیک
میزان مصرف وابسته به نوع خاک، محصول و هدف مدیریتی است. مقادیر پیشنهادی کلی برای مقیاس زراعی به صورت تقریبی عبارتند از:
- مصرف پایه: معمولاً 5 تا 10 کیلوگرم در هکتار.
- خاکهای فقیر: در صورت نیاز تا 20 کیلوگرم در هکتار قابل افزایش است.
نحوه مصرف—پودر
پودر هیومیک اسید را میتوان با آب مخلوط و بر سطح خاک پاشید یا در زمانهای آمادهسازی خاک و نشاکاری در عمق سطحی خاک ادغام کرد. در گلخانهها نیز معمولاً از محلول پاشی خاک استفاده میشود.
نحوه مصرف—مایع
فرمولاسیونهای مایع را میتوان بهصورت کود خاکی یا از طریق آبیاری (fertigation) مصرف کرد. دقت کنید غلظت محصول تجاری را مطابق دستور سازنده (برچسب) و نیاز محصول تنظیم نمایید.
انواع کود هیومیک از نظر شکل فیزیکی
از منظر شکل فیزیکی، معمولاً دو فرم اصلی وجود دارد:
- پودری: معمولاً حاوی وزن مولکولی بالاتر هیومیکها و مناسب برای پخش سطحی یا مخلوط با خاک.
- مایع: غالباً حاوی ترکیبی از هیومیک و فولویک اسید و مناسب برای آبیاری، محلولپاشی و اصلاح سریعتر خصوصیات خاک.
انواع کود هیومیک از نظر ترکیبات
از نظر ترکیبی، هیومیکها به فرمهای نمکی مختلف عرضه میشوند که هر یک مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند:
- هیومات پتاسیم: منبع پتاسیم همراه با مواد آلی؛ برای افزایش کیفیت میوه و تنظیم جذب پتاسیم مفید است.
- هیومات سدیم: فرم معمول با حلالیت بالا؛ مناسب برای مصارف عمومی.
- هیومات کلسیم: همراه با کلسیم؛ برای بهبود کیفیت بافت و استقامت گیاه مفید است.
- هیومات منیزیم: منبع منیزیم؛ مناسب برای تقویت فتوسنتز و عملکرد گیاه.
کاربرد اسید هیومیک در کشاورزی
کاربردهای کلیدی هیومیک اسید عبارتند از:
- بهبود کیفیت خاک: اصلاح ساختار، افزایش تهویه و نگهداری آب.
- افزایش بهرهوری و کیفیت محصولات: افزایش اندازه و تعداد میوهها و تقویت ویژگیهای غذایی.
- کاهش نیاز به کودهای شیمیایی: افزایش کارایی جذب عناصر و کاهش هدررفت مواد مغذی.
- افزایش مقاومت گیاه: کاهش استرسهای زیستی و غیرزیستی و تقویت سیستم ایمنی گیاه.
- کاهش هزینههای مدیریتی: با بهبود کارایی آبیاری و تغذیه، دوره نیاز به کودهای شیمیایی قابل افزایش است.
اثرات هیومیک اسید بر بافت خاک
هیومیک اسید به طرق زیر بافت و خواص خاک را بهبود میبخشد:
- افزایش جذب آب: به دلیل ساختار پلیالکترولیت، ظرفیت نگهداری آب خاک افزایش مییابد.
- افزایش نفوذپذیری: بهبود تخلخل و ساختار باعث رشد بهتر ریشه میشود.
- حفظ رطوبت: کمک به نگهداری رطوبت در دورههای خشک.
قیمت و نحوه خرید
لیست قیمت روز کود اسید هیومیک را اینجا ببینید البته قیمتها بر اساس نوع (مایع یا پودری)، غلظت و بستهبندی متفاوت است. در هنگام خرید به فرمولاسیون، خلوص و بازخوردهای فنی توجه کنید و از محصولات با قیمت بسیار پایین که ممکن است کیفیت کافی نداشته باشند، احتیاط کنید.
نکات مهم در مصرف کود هیومیک اسید
- هیومیک اسید را در دمای بین 18 تا 25 درجه سانتیگراد و در محل خشک و خنک نگهداری کنید.
- در کار با پودر از ماسک و دستکش استفاده کنید تا از استنشاق ذرات جلوگیری شود.
- مصرف بیش از حد مواد آلی در برخی شرایط میتواند تعادل آب-هوا را تحت تأثیر قرار دهد؛ میزان منطقی و مطابق نیاز تعیین شود.
- برای نتایج بهینه، قبل از مصرف با یک کارشناس کشاورزی مشورت کنید و در صورت امکان آنالیز خاک انجام دهید.
- قانون 4R (منبع درست، میزان درست، مکان درست، زمان درست) را در مدیریت مواد مغذی و برنامه کوددهی رعایت نمایید.
توئیتر
فیس بوک
لینکدین
