در حال
جستجو...
استفاده از کود اوره و تاثیر آن در کشاورزی
- نحوه استفاده از کود اوره
- زمان واکنش و تبدیل در خاک
- ماندگاری کود اوره در زمین
- مزایای استفاده از کود اوره
- عوارض و خطرات مصرف نادرست
- مقایسه با کود دامی
- نکات ایمنی
- کود اوره برای چه محصولاتی مناسب است
- زمان و میزان مصرف پیشنهادی
- جمعبندی و توصیههای عملی
نحوه استفاده از کود اوره
کود اوره به صورت گرانول یا دانهای عرضه میشود و منبعی غلیظ از نیتروژن است که باید با دقت و در زمان مناسب به کار رود. هدف از کاربرد صحیح، کاهش تلفات نیتروژن (بویژه به شکل آمونیاک یا شستوشوی نیترات) و افزایش جذب توسط گیاه است.
1. تعیین زمان مناسب
بهترین زمان پخش اوره، روزهای خنک و کموزش است. در دماهای پایین بیش از حد خاک یخزده عمل مخلوط کردن دشوار میشود و در باد شدید گاز آمونیاک سریعتر از خاک خارج میشود. اجرای کودپاشی صبح زود یا عصر در روزهای مناسب باعث کاهش تلفات میشود.
2. استفاده از مهارکنندهٔ آنزیم اورهآز
آنزیم اُرهآز اوره را سریع به آمونیاک تبدیل میکند. استفاده از کودهایی که حاوی مهارکنندهٔ اورهآز هستند یا افزودن این مهارکنندهها میتواند سرعت هیدرولیز اوره را کاهش دهد و زمان ماندن اوره در خاک را افزایش دهد تا جذب بهتری صورت گیرد.
3. پخش یکنواخت و ترکیب در خاک
اوره را بهصورت یکنواخت با کودپاش پخش کنید و اگر ممکن است با خاک لایهٔ بالایی مخلوط کنید (بیل زدن، شخم سبک یا ابزاری برای فروبردن کود) تا از تبخیر آمونیاک جلوگیری شود. توجه کنید که پخش ناصاف باعث سوختگی نقاطی از ریشه یا برگها در مراحل حساس رشد میشود.
4. آبیاری کنترلشده پس از کاربرد
آبیاری خارجی یا بارش بلافاصله پس از کاربرد کمک میکند تا اوره به لایهٔ خاک وارد شده و از تبخیر جلوگیری شود. نیم اینچ (حدود 1 تا 2 سانتیمتر) آب سطح بالای خاک را مرطوب نگه میدارد تا گاز آمونیاک در خاک باقی بماند و نیتراتسازی ادامه یابد.
5. جلوگیری از ترکیب نادرست با کودها و مواد قلیایی
در خاکهای قلیایی یا هنگام مصرف همزمان با موادی که قلیایی هستند (مانند برخی آهکها) احتمال تبدیل سریع نیتروژن به آمونیاک و تلفات وجود دارد. از ترکیب همزمان اوره با مواد کاملاً قلیایی خودداری کنید و در صورت نیاز زمانبندی جداگانه در نظر بگیرید.
زمان واکنش کود
زمان تبدیل اوره به آمونیاک و سپس نیترات بستگی به رطوبت، دما و فعالیت میکروبی خاک دارد. در شرایط عادی واکنش هیدرولیز اوره در حدود 24 ساعت آغاز میشود و طی 2 تا 5 روز کامل میشود، ولی در دماها و رطوبتهای متفاوت این بازه طولانیتر یا کوتاهتر خواهد بود.
ماندگاری کود اوره در زمین
ماندگاری اوره در خاک تابعی از ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک، شرایط آبوهوایی و نحوهٔ کاربرد است. در خاکهای بافت سبک و مرطوب، اوره سریعتر جذب یا تبدیل میشود، در حالی که در خاکهای خشک یا بسیار قلیایی ممکن است مدت بیشتری در سطح خاک باقی بماند یا به شکل آمونیاک از دست برود.
مزایای استفاده از کود اوره
- افزایش سریع نیتروژن قابل جذب برای رشد رویشی گیاهان. - سهولت حمل و نگهداری بهعلت چگالی بالای نیتروژن و شکل جامد. - امکان ادغام با برنامهٔ کوددهی بر اساس نیاز مرحلهای گیاه (تقسیم آنالیز زمانبندی).
عوارض و خطرات مصرف نادرست
مصرف بیش از حد یا کاربرد نامناسب اوره میتواند منجر به سوختگی ریشه و برگ، آسیب به درختان میوه و کاهش فعالیت میکروارگانیسمهای مفید خاک شود. در خاکهای قلیایی تلفات از طریق تبخیر آمونیاک بیشتر است و اثر کود کاهش مییابد.
شباهت و تفاوت کود دامی و کود اوره
هر دو نوع کود به افزایش حاصلخیزی و تأمین نیازهای غذایی گیاه کمک میکنند، اما:
- کود دامی از منابع طبیعی بوده و علاوه بر نیتروژن، مواد آلی و میکروبهای مفید به خاک اضافه میکند و بهبود ساختار خاک را به همراه دارد.
- کود اوره صنعتی و متمرکز بر تأمین نیتروژن است؛ سریعالتاثیر و اقتصادی اما در صورت مصرف نادرست میتواند به میکروبهای خاک آسیب بزند.
نکات ایمنی دربارهٔ استفاده از کود اوره
هنگام کار با اوره رعایت ایمنی ضروری است: از تماس مستقیم با چشم و پوست اجتناب کنید، از دستکش و لباس محافظ استفاده کنید و در فضاهای بسته از تجهیزات تهویه بهره ببرید. استنشاق غبار میتواند مشکلات تنفسی ایجاد کند؛ در صورت تماسهای مکرر یا طولانیمدت پیگیری پزشکی لازم است.
کود اوره برای چه محصولاتی مناسب است؟
اوره برای بسیاری از محصولات مناسب است، بهویژه محصولاتی که نیاز نیتروژنی بالا دارند مانند غلات (گندم، ذرت)، سبزیجات برگدار و در بسیاری از باغهای مرکبات. با این حال میزان و زمان مصرف بسته به نوع محصول، مرحلهٔ رشد و ویژگیهای خاک متفاوت است؛ لذا بهتر است آزمون خاک انجام شود و برنامهٔ کوددهی بر اساس نیاز واقعی تنظیم گردد.
زمان و میزان مصرف پیشنهادی
زمانبندی کلی به شرح زیر است (بهعنوان راهنمای عمومی، مقادیر باید با شرایط محلی و نتیجهٔ آزمون خاک تطبیق داده شوند): - سبزیجات: بخشی از نیتروژن در بستر کاشت و بقایای باقیمانده در طول رشد بهصورت تقسیمشده. - غلات: قسمتی از کود پایه و باقیمانده در طول فصل در چند مرحله (نوکزنی و مرحلهٔ رشد رویشی). همیشه مصرف کلی را به چند نوبت تقسیم کنید تا جذب بهینه شود و تلفات کاهش یابد.
جمعبندی و توصیههای عملی
برای استفادهٔ بهینه از کود اوره، توصیه میشود:
- پیش از مصرف، آنالیز خاک انجام دهید و برنامهٔ کوددهی بر اساس نیاز گیاه تنظیم شود.
- در صورت امکان از مهارکنندههای اورهآز استفاده کنید تا تلفات آمونیاکی کاهش یابد.
- کود را یکنواخت پخش کرده و پس از آن آبیاری سبک یا مخلوطسازی با خاک انجام دهید تا از تبخیر جلوگیری شود.
- از تماس مستقیم پوست و چشم با کود جلوگیری کرده و دستورالعملهای ایمنی را رعایت کنید.
با رعایت نکات فوق میتوان از مزایای اقتصادی و زیستمحیطی کود اوره بهرهمند شد و در عین حال تلفات و آسیبها را کاهش داد. برای برنامهریزی دقیقتر، استفاده از مشاورهٔ فنی محلی و آزمایش خاک توصیه میشود.
توئیتر
فیس بوک
لینکدین
